Hyppää sisältöön
Stáhtaráđđi ja ministeriijat Media

Ráđđehus evttoha koronaepidemiija dihte gaskaboddosaš doarjaga sidjiide, geat leat eret barggus bálká haga

Sosiaali- ja terveysministeriö 16.4.2020 13.44
Dieđáhus 96/2020

Dietnasa manaheapmi buhtaduvvolii dalle, go vánhen báhcá bálká haga ruoktot dikšut máná epidemiija áigge. Dietnasa manaheapmi buhtaduvvolii maiddái dalle, go olmmoš lea rávvejuvvon báhcit ruoktot karantenalágan dillái dan maŋŋel, go son lea máhccan olgoriikkas Supmii.

Koronaepidemiija dihte olbmot, geat leat eret barggus bálká haga, sáhtále ohcat gaskaboddosaš doarjaga. Doarjja buhtadivččii vánhema dietnasa manaheami. Dat dorvvastivččii birgenlági dalle, go vánhen lea eret barggus bálká haga, vai son sáhttá dikšut ruovttus iežas máná, gii lea árrabajásgeassimis dahje vuođđooahpahusa 1-3 luohkás. Máná dikšun ruovttus čuovvu ráđđehusa ávžžuhusaid, maiguin eastadit koronavirusepidemiija. Doarjagii livččii vuoigadahtton maiddái oahppi vánhen dalle, go oahppi dárbbaša erenomáš doarjaga, sus lea guhkiduvvon oahppogeatnegasvuohta dahje go son oažžu ráhkkanahtti oahpahusa.

Vuoigatvuohta doarjagii livččii vánhemis dahje fuolaheaddjis, dahje vánhema dahje fuolaheaddji guoimmis, gii ássá seamma dállodoalus ja geas lea bargo- dahje virgegaskavuohta Suomas.

Ovdu máksojuvvolii maiddái sutnje, gii lea máhccan olgoriikkas Supmii ja gii lea rávvejuvvon báhcit ruoktot karantenalágan dillái, ja lea dán dihte eret barggus bálká haga. Buhtadusa eaktun lea bargo- dahje virgegaskavuohta, mii lea fámus Suomas. Doarjja máksojuvvolii eanemustá 14 jándora áigge das, go lea boahtán Supmii.

Maiddái áigodatbargi, gii boahtá riikii, sáhtálii oažžut doarjaga, jos son lea bargogaskavuođa álggus guokte vahku eret barggus bálká haga karantenalágan dilis. 

Buhtadus máksojuvvolii, jos dietnasa manaheapmi ii buhtaduvvole eará lága, dego njoammudávdalága, vuođul. Buhtadusa oažžun eaktudivččii bargi ja bargoaddi gaskasaš soahpamuš bálkkáhis eretleahkimis. 

"Olbmuid birgenlági dorvvasteapmi kriissa áigge lea ráđđehusa guovddáš ulbmil. Dáinna evttohusain mii viggat buoridit daid olbmuid ja bearrašiid ekonomalaš dili, geat leat báhcán eret barggus ráddjendoaimmaid dihte”, muitala sosiála- ja dearvvašvuođaministtar Aino-Kaisa Pekonen.

Doarjja livččii seamma stuoris go unnimus vánhemiidbeaiveruhta nappo 28,94 euro árgabeaivvi nammii (723,50 euro mánotbajis). Ulbmilin lea máksit doarjaga16.3. rájes spiehkastatdili áigge. Skuvlalaččaid vánhemiidda doarjja máksojuvvolii eanemustá skuvlla lohkanbaji áigge. Doarjaga sáhtálii ohcat máhccevaččat ja dan čađaheami lassedieđuin dieđihivččii Álbmotealáhatlágádus (Kela). 

Oppalaččat doarjagii várrejuvvole 94 miljovnna euro. Ovddu ruhtadivččii stáhta. 

Lassedieđut:

Hoavda Liisa Siika-aho, tel. 0295 163 085

Haldâttâs iävtut pälhittáá pargoost meddâl orroo ulmuid koskâpuddâsii torjuu

Tiänásmonâttâs sajanmávsáččii talle, ko vaanhim páácá pälhittáá pááikán tipšođ párnáá epidemia ääigi. Tiänásmonâttâs sajanmávsáččii meid tiileest, mast olmooš lii stivrejum karanteen västideijee tilán, ko lii maccâm olgoenâmijn Suomân. 

Koronaepidemia tiet pälhittáá pargoost meddâl orroo ulmuuh puávtáččii uuccâđ koskâpuddâsii torjuu. Toorjâ sajanmávsáččij vaanhim tiänásmonâttâs já turviiččij áigápuáđu talle, ko vaanhim lii pälhittáá meddâl pargoost vâi puáhtá tipšod pääihist arâšoddâdmist tâi vuáđumáttááttâs 1-3 iheluokkaast orroo párnáá haldâttâs koronavirusepidemia torjum várás adelem avžuuttâsâi miäldásávt. Toorjân ličij vuoigâdvuotâ meid eromâš torjuu táárbust orroo uáppee sehe kuhedum oppâkenigâsvuođâ já valmâšteijee máttááttâs pirrâduvâst orroo uáppee vaanhim.  

Vuoigâdvuotâ toorjân ličij Suomâst pargo- tâi virgekoskâvuođâst orroo vanhimist tâi huolâtteijest, tâi vanhimáin tâi huolâtteijein siämmáá tálutuálust ässee pelikyeimist. 

Hiäđu mávsáččii meid olgoenâmijn Suomân puáttee ulmuid, kiäh láá stivrejum karanteen västideijee tilán, já láá tondiet pälhittáá meddâl pargoost. Sajanmáávsu iähtun lii Suomâst vyeimist orroo pargo- tâi virgekoskâvuotâ. Toorjâ máksoo enâmustáá 14 pirrâmpeeivi ääigi Suomân puátimist.

Meid enâmân puáttee pajepargeejuávkku puávtáččij finniđ torjuu, jis pargokoskâvuođâ aalgâst lii kyevti oho pälhittes meddâlorroom karanteen västideijee tiileest.

Sajanmáávsu mávsáččii, jis tiänásmonâttâs iä sajanmäävsi eres laavâ, tego njuámmumtavdâlaavâ, vuáđuld. Sajanmáávsu finnim váđáččij pargee já pargoadeleijee koskâsii sopâmuš pälhittes meddâloromist.

"Ulmui áigápuáđu turvim kaskoo kriisâ lii haldâttâs tehálâš ulme. Táin iävtuttâssáin viggâp pyerediđ raijimtooimâi tiet pargoost meddâl pááccám ulmui já perrui ekonomâlii tile”, iätá sosiaal- já tiervâsvuođâminister Aino-Kaisa Pekonen.

Toorjâ ličij siämmáá stuárusâš ko vaanhimijpeiviruuđâ ucemusmeeri ađai 28,94 eurod argâpeeivist (723,50 eurod mánuppaajeest). Torjuu lii tárguttâs mäksiđ 16.3. rääjist spiekâstâhtile ääigi. Škovlâlij vanhimáid torjuu mávsáččii enâmustáá škoovlâ luuhâmpaje ääigi. Torjuu puávtáččii uuccâđ maŋasčyeccen já ton olášuttem detaljijn tieđettičij Aalmugiäláttâhlájádâs (Kela). 

Ollásávt torjui väridiččii 94 miljovn eurod. Torjuu ruttâdičij staatâ.

Lasetiäđuh:

Hovdâ Liisa Siika-aho, p. 0295 163 085

Halltõs eʹtǩǩad oummid, kook lie meädda tuâjast pääʹlǩtää koronaepidemia diõtt, kõskkpoddsaž tuärjjõõzz

Tiânâsmõõntõõzz koʹrvveʹčeš teʹl, ko puäʹres pääcc pääʹlǩtää domoi håiddad päärna epidemia ääiʹj. Tiânâsmõõntõõzz koʹrvveʹčeš še vueʹjjest, ko ooumaž lij ohjjuum karanteeʹn vaʹstteei åårrmõõžžid, ko son lij mäccam ålggjânnmin Lääʹddjânnma.

Oummu, kook lie meädda tuâjast pääʹlǩtää koronaepidemia diõtt, vuäitče ooccâd kõskkpoddsaž tuärjjõõzz. Tuärjjõs koʹrvveʹči puärraz tiânâsmõõntõõzz da staaneʹči piʹrǧǧummuž teʹl, ko puäʹres lij pääʹlǩtää meädda tuâjstes, što vuäitči håiddad dååma päärna, kååʹtt lij ouddpeâmmast leʹbe vuâđđmättʼtõõzz 1-3 eeʹǩǩ-klaassâst, halltõõzz koronavirusepidemia cõggâm diõtt uʹvddem siâzztõõzzi meâldlânji. Tuärjjõʹsse leʹčči vuõiggõttum še jeäʹrab tuärj taarbâst leʹddi škooulneeʹǩǩ di kuuʹǩǩuum mättõõlǥtemvuõđ da valmšteei mättʼtõõzzâst leʹddi škooulneeʹǩǩ puäʹres.  

Vuõiggâdvuõtt tuärjjõʹsse leʹčči Lääʹddjânnmest reâugg- leʹbe veʹrǧǧkõõskâst leʹddi puärrsest leʹbe huõllʼjest, leʹbe puärrsin leʹbe huõllʼjin seämma täälast jälsteei pieʹllkueiʹmest. 

Ouddõõzz määučeš še ålggjânnmin Lääʹddjânnma pueʹtti oummid, kook lie ohjjuum karanteeʹn vaʹstteei åårrmõõžžid, da lie tän diõtt pääʹlǩtää meädda tuâjast. Koʹrvvõõzz oudldõs lij Lääʹddjânnmest viõǥǥâst åårrai reâugg- leʹbe veʹrǧǧkõskk. Tuärjjõõzz määuʹset jäänmõsân 14 suutk ääiʹj Lääʹddjânnma pueʹttmest.

Jânnma pueʹtti pââʹjjtuâjjlažjoukk vuäitči vuäǯǯad tuärjjõõzz, jõs reâuggkõõsk aalǥâst lij kueiʹt neäʹttel pääʹlǩteʹmes meädda-åårram karanteeʹn vaʹstteei åårrmõõžžin.

Koʹrvvõõzz määučeš, jõs tiânâsmõõntõõzz jeät koʹrvvuku jeeʹres lääʹjj, mâʹte njuämmamtauddlääʹjj, nuäjain. Koʹrvvõõzz vuäǯǯmõš oudldeʹči tuâjjla da tuâjjuʹvddi kõskksaž suåppmõõžž pääʹlǩteʹmes meädda-åårrmest.

“Oummi piʹrǧǧummuž staaneem kriis poodd lij õhtt halltõõzz kõskksaž täävtõõzzin. Täin eʹtǩǩõõzzin põõrǥât pueʹreed rääʹjtemtuåimi diõtt tuâjast meädda pääccam oummi da piârrji tällõõzzlaž vueʹjj”, ceälkk sosiaal- da tiõrvâsvuõttminister Aino-Kaisa Pekonen.

Tuärjjõs leʹčči seämma šoora ko uuʹccmõsmeärrsaž puärrsipeiʹvvteäʹǧǧ leʹbe 28,94 euʹrred arggpeeiʹvest (723,50 euʹrred määnpââʹjest). Tuärjjõõzz lij mieʹrr mäʹhssed 16.3. ääʹljeeʹl čoʹrstemvuõʹjji ääiʹj. Škooulniiʹǩǩi puärrsid tuärjjõõzz määučeš jäänmõsân škooul lookkâmpââʹj ääiʹjest. Tuärjjõõzz vuäitčeš ooccâd mââiǩiõʹtte da tõn tueiʹmmepiijjmõõžž tääʹrǩab teâđain teâđteʹči Kela. 

Obbvuõđstes tuärjjõʹsse vaʹrrjeʹčeš 94 miljoon euʹrred. Riikk teäggteʹči ouddõõzz.

Lââʹssteâđ:

Jååʹđteei Liisa Siika-aho, teʹl. 0295 163 085