Hyppää sisältöön
Stáhtaráđđi ja ministeriijat Media

Áššehasmáksolága ođastus riikkabeivviide – lasi nuvttá sosiála- ja dearvvašvuođabálvalusat

Sosiaali- ja terveysministeriö 17.9.2020 13.32 | Julkaistu suomeksi 17.9.2020 klo 14.46
Dieđáhus 212/2020

Ráđđehus lea addán evttohusas sosiála- ja dearvvašvuođafuolahusa áššehasmávssuin addojuvvon lága ođasmahttimii- Evttohusa mielde nuvttá bálvalusat viiddiduvvojit ja mávssut rievdaduvvojit govttoleabbon.

Ođđa nuvttá bálvalusat livčče ovdamearkan divššárvuostáiváldimat vuođđodearvvašvuođafuolahusas, vuollel 18-jahkásaččaid poliklinihkkagalledeamit, ja dihto njoammundávddaide gullevaš áššit, dego HIV eastadeapmái oaivvilduvvon dálkkodeapmi.

Máksogáhttui rehkenastojuvvošedje ain eanet bálvalusat

Máksogáhttu viiddiduvvošii njálmmi dearvvašvuođafuolahusas, terapiijas, gaskaboddasaš ruovttubuohccedikšumis ja gaskaboddasaš ruovttubuohccedivššus ja dihto gáiddusbálvalusain berrojuvvon áššehasmávssuide. Boahttevuođas máksogáhtu čogget maiddái áššehasmávssut, maid máksimii lea mieđihuvvon áigáiboahtindoarjja.

Máksogáhttu seaillošii 683 euros. Áššehas galgá dás duohkoge čuovvut máksogáhtu dievvama. Ođđa áššin ásahuvvošii goittotge dat, ahte áššehasmávssu rehkegis galggašii oidnot, ahte čoaggágo máksu máksogáhtu.

Maiddái guhkesáigásaš ássama mávssuin ásahuvvo boahttevuođas lága bokte

Áššehasmáksoláhkii lasihuvvošedje njuolggadusat guhkesáigásaš ássanbálvalusaid áššehasmávssuin. 

Mávssut mearrašuvvet ovttaveardásaš ákkaiguin ruoktut addojuvvon bálvalusain ja guhkesáigásaš dábálaš bálvalanássamis.

Guhkesáigásaš beavttálmahttojuvvon bálvalanássama mávssuin mearriduvvošii fas buori muddui dávisteaddji vugiin go guhkesáigásaš lágádusdivššu mávssuin. Dáinna vugiin intensiivva divššu ja fuolaheami dárbbus lean áššehasaid mávssut berrojuvvošedje nu ovttaveardásaš ákkaiguin go vejolaš.

Áššehasaid riektedorvu nanosmahttojuvvo

Áššehasmávssuid vuolideami ja bearakeahttá guođđima primáravuohta bajiduvvo áigáiboahtindorvvu ektui. Mihttomearrin lea, ahte áššehasat eai gárttašii dorvvastit áigáiboahtindoarjagii áššemávssuin ceavzimis.

Seammás čielggasmahttit nuppástusohcama guoskevaš njuolggadusaid ja nanosmahttit áššehasa riektedorvvu. Duopmostuollomáksoláhka rievdaduvvošii nu, ahte gearretmávssu ii oaččošii bearrat priváhta olbmo álggahan váiddaáššiin, mat gusket áššehasmáksolága mielde mearriduvvon áššehasmávssuid.

Áššehasmáksolága nuppástusaid lea mihttomearri boahtit fápmui 1.7.2021. Máksogáhtu guoskevaš ođastusat boađášedje fápmui jagi 2022 álggus, go máksogáhtu čoggon lea čadnojuvvon kaleandarjahkái

Lassidieđut

Láhkaalmmá Laura Terho, t. 0295 163 550

Äššigâsmáksulaavâ uđâsmittem ovdâskoodán – lase mávsuttes sosiaal- já tiervâsvuođâpalvâlusah 

Haldâttâs lii adelâm iävtuttâsâs sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs äššigâsmáávsuin adelum laavâ uđâsmitmân. Iävtuttâs mield palvâlusâi mávsuttesvuotâ vijđeduvvoo já máávsuid mutteh eenâb kuáhtulâžžân. 

Uđđâ mávsuttes palvâlusah liččii ovdâmerkkân tipšoo vuástáväldimeh vuáđutiervâsvuođâhuolâttâsâst, vuálá 18-ihásij poliklinikâst eellim, sehe motomij njuámmootaavdâi tiipšon lohtâseijee ääših, tego HIV estimân uáivildum tálhudem.

Máksukáátun rekinistáččii ovdiist eenâb palvâlusâid

Máksukáátu vijđediččii njäälmi tiervâsvuođâhuolâttâsâst, terapiast, koskâpuddâsii päikkipyecceetipšoost já koskâpuddâsii päikkipyecceeviäsutipšoost sehe tiätu káiduspalvâlusâin peerrâmnáál äššigâsmávssoid. Puátteevuođâst máksukáátu tievvih meid äššigâsmáávsuh, moi mäksimân lii mieđettum áigápuátutoorjâ. 

Máksukáttu siäiluuččij 683 eurost. Äššigâs kolgâččij ain jieš čuávvuđ máksukáátu tievvâm. Uđđâ äššin kuittâg asâttiččii, ete äššigâsmááksun kyeskee rekigist kolgâččij itteeđ, ete tievâsmit-uv máksu máksukáátu.

Meid kuhesáigásii aassâm máávsuin asâttuvvoo puátteevuođâst laavâst

Äššigâsmáksulaahân lasettuuččii njuolgâdusah kuhesáigásii aassâmpalvâlusâi äššigâsmáávsuin. 

Máávsuh meriduuččii oovtlágán agâiguin pááikán adelemnáál palvâlusâin já kuhesáigásii táválii palvâlemasâmist.

Kuhesáigásii pehtilittum palvâlemaassâm máávsuin asâttiččii vuod ennuv siämmáánáál ko kuhesáigásii lájádâstipšo máávsuin. Návt intensiivlii tipšo já aitârdâs táárbust orroo äššigâsâi máávsuid perâččii nuuvt oovtlágán agâiguin ko máhđulâš.

Äššigâsâi riehtitorvo nanoduvvoo

Äššigâsmáávsui vyeledem já perâhánnáá kyeđđim vuosâsajasâšvuotâ áigápuátutorvo háárán tiäduttiččii. Ulmen lii, ete äššigâsah iä kolgâččii turvâstiđ áigápuátutorjui vâi piergejeh äššigâsmávsuiguin. 

Siämmást čielgâsmitáččii nubástusucâmân kyeskee njuolgâdusâid já nanodiččii äššigâs riehtitorvo. Tuámustovlimáksulaavâ nubásmitáččii tienuuvt, ete riehtijotteemáávsu ij uážuččii peerrâđ priivaat ulmuu jotonpiejâm väidimaašijn, moh kyeskih äššigâsmáksulaavâ mield meridum äššigâsmávssoid.

Tárguttâs lii, ete äššigâsmáksulaavâ nubástusah šaddeh vuáimán 1.7.2021. Máksukáátun kyeskee uđâsmitmeh šodâččii vuáimán ive 2022 aalgâst, tastko máksukáátu tievvâm lii čonnum kalenderihán.

Lasetiäđuh 

lahâolmooš Laura Terho, p. 0295 163 550
 

Ääʹššlažmähsslääʹjj oođummuš eeʹttiǩ- kådda – lââʹss määusteʹmes sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzid 

Halltõs lij ouddam eʹtǩǩõõzzâs sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl ääʹššlažmääusain uʹvddum lääʹjj oođummšen. Eʹtǩǩõõzz mieʹldd kääzzkõõzzi määusteʹmesvuõđ veeidee da määusaid mååžnâʹtte. 

Ođđ määusteʹmes kääzzkõõzz  leʹčči ouddmiârkkan hoiʹddjeeivuâsttavälddmõõžž vuâđđtiõrvâsvuõtthuõllâst, vuâlla 18- ekksai poliklinikkjeällmõõžž, de måttmid pâššnemkõõvid hoiddu kollʼjeei ääʹšš, mâʹt-a HIV cõggmõʹšše õõlǥtum talkstõs.

Mähsslaʹǩǩe laʹsǩǩeʹčči ääiʹjbuž jeänad kääzzkõõzzid.

Mähsslaaǥǥ veiddõõstče njääʹlm tiõrvâsvuõtthuõllâst, terapiast, vuäʹnkõspoddsast dommpuõccâmhååidast da vuäʹnkõspoddsast dommpuõccihååidast de måttmin olgglõskääzzkõõzzin peʹrrjummši ääʹššlažmääusaid. Juätkast mähsslaaǥǥ noorteʹčči še ääʹššlažmääus, koi mähssmõʹšše lij miõđtõttum piʹrǧǧeemtuärjjõs.    

Mähsslaakk seilči 683 eeuʹrest. Ääʹššla õõlǥči ooudâs seuʹrrjed  jiijj mähsslaaǥǥ teâuddjummuž. Ođđ äʹššen kuuitâǥ šiõtteʹčči, štõ ääʹššlažmääus kuõʹsǩǩi laaskâst õõlǥči pueʹtted õlmmsa,noorâd-a mähss mähsslaaǥǥ.    

Kuʹǩesäiggsa jälstem määusain še šiõttee juätkast laaʹjjest 

Ääʹššlažmähsslaʹǩǩe lââʹzzteʹčči šiõttõõzz kuʹǩesäiggsai jälstemkääzzkõõzzi ääʹššlažmääusain. 
Määus mieʹrrtõõvče õõutmeâldlânji doʹmme  uʹvddem kääzzkõõzzin da kuʹǩesäiggsast takai kääzzkõsjälstummšest. 

Kuʹǩesäiggsa viõkklõttum kääzzkõsjälstummuž määusain šiõtteʹčči peälstes kuuʹǩǩeld seämmanalla ǥu kuʹǩesäiggsa strooiʹtelhååid määusain. Tän nalla intensiivla hååid da huõllââʹnnem taarbâst åårrai ääʹššlai määusaid peʹrrjeʹčči vueiʹtlvummsin õõutmeâldlânji. 

Ääʹššlai vuõiggâdvuõđ raʹvvje

Ääʹššlažmääusai vueʹlummuž da peʹrrjeǩâni kuõđđmõõžž vuõss-sââʹjjvuõđ kõskkvuõđâst piʹrǧǧeemstaan pââjjteʹčči. Täävtõssân lij, štõ ääʹššla jiâ jooudče staanõõttâd piʹrǧǧeemtuärjjõʹsse ääʹššlažmääusain seʹlvvnummšest. 

Seämmast čiõlǥteʹčči muuttâsooccmõõžž kuõʹsǩǩi šiâttõõzz da raʹvvjeʹčči ääʹššla vuõiggâdvuõttstaan. Duõmmišttâm- mähsslääʹjj moottči nuʹtt, štõ vuõiggâdvuõttjååʹttem- määus ij vuäǯǯče peʹrrjed takaioummu tuʹmmjem vuâlla pijjum läittmõšaaʹššin, kook kuõʹsǩǩe ääʹššlažmähsslääʹjj mieʹldd mieʹrruum ääʹššlažmääusaid.

Ääʹššlažmähsslääʹjj muttsi lij õõlǥtõs pueʹtted viõʹǩǩe 1.7.2021. Mähsslaaǥǥ kuõʹsǩǩi oođummuž puäđči viõʹǩǩe eeʹjj 2022 aalǥâst, ǥu mähsslaaǥǥ nårrjummuš lij čõnnum kaʹlndarekka.

Lââʹssteâđaid

lääʹǩǩooumaž Laura Terho, p. 0295 163 550